Zexta Desthiladariya Rejma Sriy li Ser Civak Her Tim Heye
Politik Analiz / 08 Ekim 2018 Pazartesi Saat 09:39
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Di droka avabna rejma Sriy heta niha desthiladar kjan part rxistin be bila bibe, zexta li ser civak her hebye ro j berdewam dike.

Di droka avabna rejma Sriy heta niha desthiladar kjan part rxistin be bila bibe, zexta li ser civak her hebye ro j berdewam dike.

Erdnigariya Sriy di demn pir dirj de bye navenda pevnn hem xwecih hem j navdewlet. Erdingariya Sriy demeke dirj di bin dagirkeriya Osmaniyan de maye, her wiha pit w dibin dagirkeriya Fransiyan nz 26 salan ma, di van deman de bguman gel li Sriy her di nava hewildana serxwebna xwe de bn gelek fermandarn kurd ereb serkiya van serhildanan kirine. Ji bo derxistina Fransa ji Sriy parastina yektiya Sriy weke Ibrahm Henano ku bi esl xwe Kurde, her wiha Ebu Fras Elhemedan gelek serfermandarn din er li dij Fransay meandin. Pit ku Firansa di sala 1946an de ji Sriy li ser biryara Meclsa Ewlekar ya navnetew xwe kiand, gel Sriy roja serxwebn di 17 nsana 1946an de ragihand di 7 nsana 1947an de Partiya Baas hat ragihandin. Pit demek ji nakok pevnn hindurn ku demek dirj li ber xwe da, heta sala 1974an dewamkirin, bi pengtiya Hafiz El-Esed sererastikirin hat kirin. Hafiz El-Esed hat ser destshilatdariya li Sriy. Heta sala 2000 hukm w dewam kir, pit ku ser dilovaniya xwe, law w Bear El-Esed hukum dewr girt.

 

Nzkatiyn Li Beramber Kurdan Di Dema Rejma Baas de

Pit er Tirn ya sala 1973 an de j er Cotmeh carek din rejma Baas bi hz b. Ligel  rolek girng a Kurdan di w er de heb gelek fermandarn Kurd ew er bi rk pk birve dibirin, di nava rejma n de nehitin Kurd cih bigirin kurdn cih digirtin j ten ji bo di mijarn er pvnan de bikar bnin b. 

Li gor serjimartina Rjm hejmara Kurdan di Sriy de nz 3 milyon ye, l ew 3 milyon ji ber ku rejma Baas hmal kirin, an j bi avek kober li wan dinrtin, heta sala 2016an b nasname hitibn.  

Her ku di nzkatiyn Rjma Baas ji bo kurdan xirabtir dib zexteke siyas di aliyek de, di aliyek din de j siyaseta asmilekirin koberkirin ji gundan ber bi bajaran ve da meandin. Her wiha bi gelek rbazan xebat kir ku kurdn li Rojavay Kurdistan dijn di nava Ereban de bi cih kirin da ku ziman wan y hey bihelne. Li Rojavay Kurdistan hin Girn stratejk drok hene, piraniya wan giran droka kurdan dide nasn, rejma Sr ew giren hey piran malbatn Ereb li derdora wan bi cih kirin malbatn kurdan hejmarek pir km li wan deran hitin, bi v reng bi awayek xwezay malbatn kurd j pit demek di nava wan malbatn ereb y hejmara wan zde de asmle dibn ziman xwe ku beek esas ji anda wan bihelandin. Heman dem de di sala 1962 beriya hukum Hafiz El-Esed projeya Kembera Ereban pxistin, li seranser Snor gundn Kurdan vala kirin radest Ereban kirin, ji wan re dibjin Erebn Megmur. Di aliyek din de hem siyasetmedarn ku dawa doza kurd dikirin, digrtin di zindanan de di kenc re derbas dikirin, hin ji wan di bin kencey de jiyana xwe ji dest didan.

Her daw bi git ew kiryarn ku di derheq kurdan de kirine, di sala 2004an de bi dest hin algirn xwe dema ku maa Fotbul li qamilo dihat li dar xistin, rek birin ser kurdan nz 20 kes ji kurdan ehd xistin, di dema ku er li dij kurdan meandin li Qamlo bi armanca ku kurd di kurdtiya xwe de israr dikin dev ji kurdiniya xwe bernadine. Herwiha gelek kiryarn din dane meandin. L ruxm zoredestiya rejma Baas li ser Kurdan, kurdan bingehek rxistin di nava hermn kurd de bike, her iqas di astek snordar de be j bingehek avakirin.

 

Agir 2011an Bihara Gelan 

Ne ten li hermn kurdan, li hermn hundur Sr daxil elsr de j li beranber desthilata rejma Baas serhildana gel li bajar Hema b, di sala 1982 gel li Hema y li dij, hewil dan ku siyaseta rejma Baas protesto bikin, l di w dem de rast rek tund a rejma Esed hat, di encam de gelek balafir hildan ser bajar bajar bi git ne be j, l piraniya bajar bi erd re kir yek rxand. Pit 29 sal ji v byer ango ji sala 1982 heta sala 2011an car din ev agir ji nve li Deray pket, gel li Deray her weke Hemay dest bi men li dij rjm rabn ser piyan, daxwaza hilewandina rejma hey kirin, her end li rast rian hat j, l agir Dera deras qadn din j bu her ku fireh b, li tevah bajarn din belav b.

 

Rewa Kurdan Di 2011an de 

Pit demek ew me alak vergeriyan er ekdar, hin giropan weke nav Arta Azad li xwe kirin lan kirin ku w li dij rejma sr er bide meandin, her wiha ji bil Arta Azad gelek kom taborn din j hatin avakirin, bi dem re ev hz bi giran belavbn wergeriyan hzn slam y radkal, l Kurd tevl tu hz ji wan nebn, ilan kirin ku w xeta syemn a netewa demokratk esas ji bo xwe bigrin, dest bi avakirina yekneyn xwe y leker kirin di encam de ( YPG YPJ ) Yekneyn Parastina Gel jin di sala 2012an de avakirin, li gelek hermn kurdan li dij rejma sr giropn islam erkirin hermn weke Cizr, Koban efrn xistin bin kontrola xwe. Her end Rjma Sr ji v yek ne raz bu j, l di heman dem de nedixwest ku deriy er kurdan li dij xwe berfireh bike, ji ber w j bi balafiran li YPG YPJ neda, eger mirov hin bihtir bne ser ziman mirov dikare bje ku rejma Sr kurd weke ku di xizmeta wan de erdikin, dawiy de w herman radest wan bikin fam kirib, l pitre rejma Sr l hay b ku kurdn ku er dikin, her die sstemek li dij dewletbn avadikin, rveberiy xwe y serbxwe avadikin.

Pit demek ji er li Sr mudaxeleyn ku  ji derva hatin kirin, weke Rsya ku pitgirya Rjma Sr kir, her weha Emerka Pitgiriya Kurdan pit er Koban kir, Turkiy pit pitgiriya w ji DAI windakirin, d dest avt girobn ekdar yn li sr opozisyona Sr xist hembza xwe, bi git rewa leker siyas hat guhartin derbas pvajoyek din bu ku, d Sr wek er Chan Syemn t bi nav kirin.

Rejma Sr bi alkariya Rsan piran herm vegerandin bin serweriya xwe, hzn kurd bakur rojhilat Firat Minbc Til Rifet di dest de ma pit dagirkirina Efrn ji aliy eteyn Turkiy ve, d 2 hzn sereke yn li ser erdingariya Sr hakimin dimnin, ji wan Rjma Sr bi hevkariya Rsan, hzn Kurd bi hevkariya koalisyona navnetew, ji ber w j gelek caran rejma Sr gef li Kurdan dan ku hermn di bin dest wan de radest rejma Sr bike, l pit vala derketina hewildann wan, d mecbure ku vegere ji nve daxuyan bide bangewaz kurdan bike ku hevdtin bi rengek atyane bidin meandin, her wek din hin rayedarn Sr daxuyan di heman dem de belav kirin ku ew w amadebin ku maf kurdan y and rewa bibnin ziman kurd ferm derbas dibistann xwe bikin. Hzn kurd v yek ten qebl nakin dewa Federaliya Bakur Sriy dikin ku gelek gav tde avtine.

Di demn dawiy de andeyek ji kurdan un am Paytexta Sr bi rayaadarn hukumeta Sr re hevdtin pk ann, encam hevdtinan bi git di aliy xizmetkariy li gor hat gotin hatiye nqakirin.

 

Niha Rojeva Sereke Idlibe 

Niha mijara Idlib mijara her sereke a di rojeva hem hzn Sr de ye, her iqas hewildanek ji bo rizgarkirina w ji komn OSO hebe j, l hevpeymanek net li hol nne. Gor t xuyakirin ku motora ku Rjma Sr diherikneRus dewleta Turkiy tam li ser mijar lihevnekirine, Rsiya ji bo ku tkiliyn xwe Turkan xera neke ji ber ku komn girday Trkiy li wir hene, bi rengek dareker nzk dibe, herwiha hzn koalisyona navnetew li beranber w bdengiyek jiyan dikin, her daw di encama civna di navbera Filadmn Potn Erdogan de birayar hatiye dayn li w herm, bibe herma b ek, l komn OSO yn ku di herm de ne nerazbna xwe nandidin, dibjin ku w heta dawiy ek deynenin w li dij rejma Sr erbikin, wer xuya dike ku di navbera komn OSO Erdogan de nakok destpdikin ne dre ku Erdogan wan bifroe. Ji bo rejma Sr j ji bo deriyn er li xwe veneke bi rengek dareker nz hermn bakr Sriy dibe, heta ku rewa Idlib zelal dibe, l li gor hin rayedarn wan ku w rveberiya xweser ferm qebl bikin. L di gotegotan de diyar dibe ku sriy hn er bi daw nebye ern giran hna j w hebin.

 

Br Med 

Navenda Lkolnn Stratejk a Kurdistan

www.lekolin.com - www.lekolin.org - www.lekolin.net www.lekolin.info -www.navendalekolin.com -http://kursam.org/index.html- http://kursam.net/index.html

Parveke

TAGS(ETIKETLER): Suriye  rejim  desthilatdari  

Bu Yazya Henz Yorum Eklenmemi.